EKSTRALINGVISTIK PARAVERBAL VOSITALARNING KOMMUNIKATIV-PRAGMATIK XUSUSIYATLARI VA OG‘ZAKI NUTQDAGI FUNKSIONAL AHAMIYATI

Abstract

maqolada paraverbal muloqot tizimining ekstralingvistik komponentlari hisoblangan pauza, yo‘tal, xo‘rsinish, kulish, yig‘lash hamda turli ovozli reaksiyalarning lingvistik va pragmatik xususiyatlari tahlil qilinadi. Ushbu vositalarning nutq mazmunini aniqlashtirish, emotsional-ekspressiv ma’nolarni ifodalash, kommunikativ niyatni yuzaga chiqarish va suhbatdoshlar o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solishdagi o‘rni yoritiladi. Tadqiqotda ekstralingvistik birliklarning verbal nutq bilan o‘zaro munosabati, ularning pragmatik axborot tashuvchisi sifatidagi funksiyalari hamda og‘zaki muloqotning ta’sirchanligi va samaradorligini oshirishdagi ahamiyati o‘zbek tiliga oid misollar asosida tavsiflanadi. Natijada ekstralingvistik vositalar kommunikatsiyaning yordamchi unsurlari emas, balki nutq mazmunini shakllantiruvchi va ma’no hosil qiluvchi muhim paralingvistik birliklar ekanligi asoslab beriladi.