METALLURGIYA SOHASIGA OID INGLIZ TILIDAGI TERMINLARDA LEKSIK-SEMANTIK HODISALARNING STRUKTUR-DERIVATSION O‘RGANILISHI

Abstract

Ushbu maqolada ingliz tili metallurgiya terminologiyasida uchraydigan sinonimiya, omonimiya va polisemiya hodisalari struktur-derivatsion jihatdan chuqur tahlil qilinadi. Zamonaviy ilmiy-texnik taraqqiyot sharoitida metallurgiya sohasi terminologiyasi jadal rivojlanib borayotganligi sababli, undagi leksik birliklarning semantik va struktur xususiyatlarini o‘rganish muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot davomida metallurgiya terminlarining shakllanish manbalari, ularning derivatsion modellari, shuningdek, terminlar o‘rtasidagi semantik munosabatlar tizimli ravishda tahlil qilinadi. Maqolada sinonimiya hodisasi metallurgiya terminlarining muqobil shakllari orqali ifodalanishi, ularning qo‘llanish doirasi va funksional farqlari asosida yoritiladi. Omonimiya hodisasi esa bir xil shaklga ega bo‘lgan, ammo turli ma’nolarni anglatadigan terminlar misolida ko‘rib chiqilib, ularning kontekstual farqlanish mexanizmlari aniqlanadi. Polisemiya hodisasi doirasida esa bitta terminning bir nechta o‘zaro bog‘liq ma’nolarni ifodalashi, ularning tarixiy va funksional rivojlanish bosqichlari asosida tahlil etiladi. Tadqiqotda struktur-derivatsion yondashuv asosida affiksatsiya, kompozitsiya, konversiya kabi so‘z yasalish usullari orqali hosil bo‘lgan metallurgiya terminlari o‘rganilib, ularning semantik kengayish va ixtisoslashuv jarayonlari ochib beriladi. Shuningdek, ingliz tilidagi metallurgiya terminologiyasining boshqa tillar, xususan, o‘zbek tili terminologiyasi bilan o‘zaro aloqalari va tarjima muammolari ham qisman yoritiladi. Mazkur maqola natijalari metallurgiya terminologiyasini tizimlashtirish, ilmiy-texnik matnlarni to‘g‘ri talqin qilish hamda terminologik lug‘atlar tuzishda nazariy va amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.